Kolonoskopi Nedir?

Kolonoskopi, kalın bağırsak ve rektumun incelendiği endoskopik bir işlemdir. Kolonoskopi uygulaması sırasında gerekirse kalın bağırsaktaki polipler çıkartılabilir veya laboratuvarda incelenmek üzere doku örneği alınabilir. Makattan girilerek gerçekleştirilen kolonoskopi işlemi hem teşhis hem de tedavi amaçlı yapılabilmektedir. Bağırsak ucunda ışık ve kamera olan esnek bir tüple incelenir

 Kolonoskopi, bağırsak polipleri ve kanser gibi önemli hastalıkların erken tanısında son derece önemli bir yere sahiptir. Tanı için yapılan görüntüleme işleminin yanı sıra, şüphe duyulan kısımdan doku örneği almak için ya da görüntüleme işlemi sırasında rastlanılan poliplerin çıkartılması için de kullanılan kolonoskopi, bu yönüyle aynı zamanda bir tedavi yöntemidir. 

Kolonoskopi nasıl yapılır?

Kolonoskopi uygulanmadan önce hastaya, kendisini daha rahat hissetmesi için sedatif ve ağrı kesici ilaçlar verilir. Kolonoskopi işlemi için özel olarak tasarlanmış, ameliyat önlüğüne benzer arkası açık kolonoskopi pantolonu giydirilir. Hastanın solunumu, tansiyonu ve nabzının görüntülenmesi amacıyla vücudunun farklı noktalarına elektrotlar bağlanır. Hastanın muayene masasına yatırılmasının ardından dizlerini göğsüne doğru çekmesi istenir. Kolonoskopi pozisyonu olarak bilinen bu pozisyon sayesinde hekim kolayca kolonoskopi cihazını makata yerleştirir. Kolonoskop cihazının ucunda bulunan kamera sayesinde elde edilen görüntü monitöre yansıtılır. Bazı durumlarda bağırsakların daha rahat ve ayrıntılı bir şekilde görüntülenebilmesi için laparoskopik cerrahide olduğu gibi bağırsakların içine karbondioksit gazı verilerek, bağırsaklar şişirilir. Kalın bağırsak boyunca ilerletilen kolonoskoptan elde edilen ayrıntılı görüntü sayesinde hekim gerekli gördüğü bölgeden yine kolonoskop cihazında yer alan özel aletler sayesinde biyopsi yapabileceği gibi, kalın bağırsak duvarında polip görülmesi durumunda bu oluşumları kolonoskop cihazı ile de çıkarabilir. Tüm süreç boyunca kolonoskop cihazı tarafından elde edilen görüntü kaydedilir ve işlem bittiğinde kolonoskop hekim tarafından çıkarılır. Sıklıkla sorulan kolonoskopi ne kadar sürer sorusunun yanıtı yapılan işleme göre değişiklik gösterse de işlem, ortalama olarak 15 ile 60 dakika arasında sürer. Ancak kolonoskopi sonrasında da hastanın yaklaşık bir saat kadar hastanede istirahat etmesi gerekir.

Kolonoskopi neden yapılır?

Kolonoskopi, bağırsaklarda var olduğu düşünülen rahatsızlıkların tanı ve tedavisi için uygulanan bir yöntemdir. Hastaya verilen sedatif ilaçlar sayesinde ağrı ve acı hissedilmeyen kolonoskopi yöntemi, özellikle 50 yaş ve üzeri kişilerin her 5 yılda bir yaptırması gereken bir işlemdir. Kolonoskopi aşağıda sıralanan durumlarda yapılan bir işlemdir:

Kolonoskopi öncesinde nelere dikkat edilmelidir?

Hekim tarafından kolonoskopi önerilmesi durumunda, hekim hastanın düzenli kullandığı ilaçlar ve var olan diyabet, kalp ve akciğer rahatsızlıkları hakkında hastadan ayrıntılı bilgi alır. Kolonoskopinin yapılacağı tarih belirlendikten sonra hekim bazı besinlerin tüketilmesini kısıtlayabilir. Kolonoskopiden bir gün önce katı gıdalar tüketilmemesi gerekir. Ayrıca işlem öncesi, gece yarısından itibaren hiçbir şey yenmemeli ve içilmemelidir. Kolonoskopi hazırlığı kapsamında bağırsakların temizlenmesi için hastaya bazı ilaçlar verilebilir ya da sıvı lavman yapılabilir.

Kolonoskopi sonrasında nelere dikkat edilmelidir?

Kolonoskopi işleminin hemen ardından hasta, yaklaşık bir saat kadar gözlem altında tutulur ve ardından eve gönderilir. Ancak hastanın günlük rutin hayatına dönmeden önce 1 gün süresince istirahat etmesi gerekir. Bu süre boyunca hasta kendini şişkin hissedebilir. Kolonoskopi öncesi bağırsaklara verilen karbondioksit gazına bağlı olarak hasta gaz sancısı hissedebilir. Dışkılama sonrasında az miktarda kan görülmesi de normaldir. Ancak aktif kanama varlığında mutlaka hekime başvurulmalıdır. Kolonoskopi sonrası hasta, normal beslenmesine ve sıvı tüketimine geri dönebilir.

 

• 50 yaş üzerindeki kişilerin rutin bağırsak taramaları
• Makattan gelen taze kan varlığı
• Dışkıda gizli kan saptanması
• Birinci derece yakınlarda bağırsak kanseri ya da bağırsak polibi öyküsü olması
• Radyolojik görüntüleme sırasında saptanan şüpheli görünüm varlığı
• Nedeni açıklanamayan karın ağrısı ve kilo kaybı vakaları
• Kronik ishal ya da kabızlık varlığı
• Kolon divertikülleri
• Kan damarlarında görülen anormallikler
• Nedeni açıklanamayan anemi ve demir eksikliği varlığı
• Tanısı konmuş kolon kanseri vakalarının takibi
• Bağırsakta var olan poliplerin takibi ve çıkarılması
• İltihaplı bağırsak hastalıkları varlığı
• Kronik inflamatuar bağırsak hastalıkları